لورا هاوز از دانشگاه کمبریج خبر داد که فردا، ۱۴ مهر ۱۴۰۵، نامزدهای احتمالی جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۶ معرفی می‌شوند. هرچند سیستم اعطای این جوایز همیشه با چالش‌های خاص خود همراه است، اما پیشبینی برندگانش همواره هیجان زیادی در فضای علمی ایجاد می‌کند. این رویداد برای جامعه پژوهشی و نویسندگان مقالات تاثیرگذار، به معنای به رسمیت شناختن دستاوردهای پیشرو و ثبت نام در تاریخ علم است.
توالییابی نسل جدید دی ان ای و نامزدهای احتمالی
بسیاری از تحلیلگران در سال ۱۴۰۵ روی توالییابی نسل جدید دی ان ای متمرکز شده‌اند. راس کینگ و چائوچائو دان هر دو سر شنکر بالاسوبرامانیان و سر دیوید کلنرمن را گزینههای اصلی برای دریافت نوبل شیمی می‌دانند.
البته اختلاف نظر کوچکی میان این دو پیش‌بین وجود دارد. کینگ معتقد است هاگان بیلی باید به عنوان سومین پژوهشگر در این جایزه سهیم شود، اما دان تصور می‌کند پاسکال مایر برنده خواهد شد.
دان در پیشبینی دوم خود روی مخترعان سلولهای خورشیدی پروسکایتی حساب کرده و نام‌های تسوتومو میاساکا، نام‌گیو پارک و هنری اسنیت را به عنوان چهره‌های کلیدی این حوزه مطرح کرده است.
لورا هاوز نیز نام چی هویی وونگ را به فهرست اضافه کرده است. این زیست‌شیمیدان تایوانی-آمریکایی که در سال ۲۰۱۴ میلادی جایزه ولف شیمی را برده، به دلیل پژوهش‌هایش در سنتز برنامه‌پذیر کربوهیدرات‌ها و گلیکوپروتئین‌ها شناخته می‌شود.
این رقابت‌های علمی یادآور تلاش‌های مشابه در حوزههای دیگر است؛ درست مانند آنچه در المپیاد نجوم و قهرمانی دانش‌آموزان ایران می‌بینیم که اهمیت تخصص‌های پایه را به رخ می‌کشد.
پژوهشگران دانشگاه کمبریج و بوفالو و تحلیل‌های کلاریویت
در وبینار مشترک نشریه C&EN و انجمن شیمی آمریکا (ACS)، لورا هاوز، راس کینگ از دانشگاه کمبریج، ایمی پریتو از دانشگاه ایالتی کلرادو و چائوچائو دان از دانشگاه بوفالو به بررسی نامزدهای احتمالی پرداختند.
ایمی پریتو دو گزینه اصلی پیشنهاد داد. مورد نخست، هری بی. گری و جی وینکلر از مؤسسه فناوری کالیفرنیا (Caltech) هستند که روی انتقال الکترون در پروتئین‌ها کار کرده‌اند. مورد دوم شامل دیوید ال. آلرا، رالف جی. نوزو و جیکوب ساگیو است که در زمینه تکلایههای خودآرا (SAMs) پیشگام بوده‌اند.
شرکت کلاریویت هم با بررسی داده‌های Web of Science و میزان استنادهای علمی، هر پنج پژوهشگر مذکور را در فهرست پیشبینی برندگان سال ۲۰۲۶ قرار داده است.
دیوید پندلبری، رئیس بخش تحلیل پژوهش در موسسه اطلاعات علمی (ISI)، می‌گوید: اگر حوزه‌ها و موضوعاتی را که در سال‌های اخیر مورد توجه کمیته اعطای جوایز نوبل شیمی قرار گرفته‌اند در نظر بگیریم، به نظر می‌رسد امسال احتمالا جایزه‌ای برای یک اختراع یا دستاورد فنی اعطا شود. زمان کافی گذشته است تا سهم این پژوهش‌ها در ایجاد تأثیرات مهم فعلی یا بالقوه بر جامعه به رسمیت شناخته شود.
پندلبری حوزههای سلولهای خورشیدی، توالییابی دی ان ای، پلیمریزاسیون رادیکالی انتقال اتم (ATRP)، کاتالیز تکاتمی و تکلایههای خودآرا را نقاط قوت امسال می‌داند.
جایزه نوبل شیمی فردا ۱۵ مهر، مصادف با ۷ اکتبر اهدا می‌شود. در سال ۲۰۲۵ میلادی این جایزه به سوسوموکیتاگاوا از دانشگاه کیوتو ژاپن، ریچارد ازبورن از دانشگاه ملبورن استرالیا و عمر یاغی از دانشگاه کالیفرنیا برکلی برای توسعه چارچوبهای فلزی-آلی اهدا شده بود.
اعطای نوبل شیمی ۲۰۲۶ فراتر از یک جایزه ساده است و تعیین می‌کند کدام رویکردهای علمی در دهه آینده به اولویت تبدیل شوند و بودجه‌های پژوهشی جهانی به کدام سمت جریان یابند.
پاسخ به پرسش‌های رایج
تاریخ رسمی معرفی برنده نوبل شیمی ۲۰۲۶ چه زمانی است؟
این جایزه در تاریخ ۱۵ مهر، مصادف با ۷ اکتبر اعطا خواهد شد.
چه حوزههای علمی برای نوبل شیمی ۲۰۲۶ پیشبینی شده است؟
توالییابی دی ان ای، سلولهای خورشیدی پروسکایتی، تکلایههای خودآرا (SAMs) و کاتالیز تکاتمی از گزینههای اصلی هستند.
برندگان نوبل شیمی در سال ۲۰۲۵ چه کسانی بودند؟
سوسوموکیتاگاوا، ریچارد ازبورن و عمر یاغی به دلیل توسعه چارچوبهای فلزی-آلی (MOFs) این جایزه را دریافت کردند.
